Бүгінгі білім саласында жүргізіліп жатқан реформаның басты мақсаты – ой-өрісі дамыған, жан-жақты, шығармашылық деңгейде қызмет ете алатын, дүниетанымы биік, білімдік бәсекеге қабілетті, жан-жақты, сыни ойлай алатын жеке тұлға тәрбиелеу. Ғаламдану өркениетімен қазіргі заманғы әлемде бәсекелестік жағдайына тез бейімделу қабілеті тұрақты дамудың ең маңызды факторы.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының білім беру жүйесіне өте көп өзгерістер енгізілді. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамасында педагог кадрлардың кәсіби – тұлғалық құзыреттілігін қалыптастыру басты мақсат екендігін атай келе, білім беруде педагог төмендегідей құзыреттіліктерді игеруі міндетті деп көрсетілген. Арнайы құзыреттілік — өзінің кәсіби дамуын жобалай білетін қабілеті. Әлеуметтік құзыреттілік — кәсіптік қызметімен айналысу қабілеті. Білім беру құзыреттілігі – педагогикалық және әлеуметтік психологияның негіздерін қолдана білу қабілеті. Ендеше, құзыреттілік дегеніміздің өзін қазіргі заман талабына сай педагог қауымының өзін-өзі өзгерте алу қабілеттілігі деп түсінуге болады. Білім саясатындағы түбегейлі өзгерістерді күнделікті оқу үрдісінде берілетін тапсырмалардан бастау қажет екендігі айқын көрсетілген.
Бастауыш білім берудегі дамудың негізгі үрдістері болашақ ұрпақтың білімді, тәрбиелі және дамыған азаматтарын қалыптастыруға бағытталған. Бұл үрдістер әлемдік тәжірибеге сүйене отырып, әртүрлі салалардағы өзгерістер мен жаңалықтарды қамтиды. Бастауыш білім берудегі дамудың негізгі үрдістеріне мыналар жатады: 1. Білім берудің даралығы: Оқушылардың жеке қабілеттері мен қызығушылықтарын ескере отырып, оқу бағдарламаларын жекелендіру, оқу үрдісінде дифференциацияланған тәсілдерді қолдану, әр оқушының даму деңгейіне сәйкес оқу материалдарын таңдау. 2. Технологиялардың интеграциясы: Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) оқу ұдерісіне енгізу, цифрлық ресурстарды, интерактивті оқу платформаларын және ойын-сауық элементтерін пайдалану. 3. Тәрбие мен білімнің біртұтастығы: Оқушылардың рухани-адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру, Ұлттық және әмбебап құндылықтарды оқу үдерісіне енгізу, Оқушылардың әлеуметтік дағдыларын дамыту. 4. Инклюзивті білім беру: Барлық балаларға тең мүмкіндіктер жасау, соның ішінде ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған білім беру, оқу ортасын әртүрлі қажеттеліктері бар оқушыларға бейімдеу. 5. Оқу үдерісіндегі жаңа әдіс-тәсілдер: Тәжірибелік және зерттеу әдістерін қолдану, оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамыту. 6. Мұғалімдердің кәсіби дамуы: Мұғалімдердің біліктілігін үнемі арттыру, педагогтарға жаңа әдіс-тәсілдер мен технологиялар бойынша оқу курстарын ұйымдастыру, Мұғалімдердің инновациялық тәсілдерді қолдануына жағдай жасау. 7. Оқу ортасының жаңаруы: Оқу бөлмелерін заманауи жабдықтармен жарақтандыру, Оқушыларға қолайлы және қауіпсіз оқу ортасын құру, Экологиялық тұрғыдан таза және энергия тиімді оқу орталарын дамыту. 8. Ұлттық және халықаралық стандарттарға сәйкестік: Білім беру сапасын халықаралық деңгейге көтеру, TIMSS, PISA сияқты халықаралық зерттеулерге қатысу. 9. Ата-аналар мен қоғамның қатысуы: Ата-аналарды оқу үдерісіне белсенді қатыстыру, қоғамдық ұйымдармен және бизнес- құрылымдармен ынтымақтастықты нығайту.
Бастауыш білім берудегі даму үдерістері әртүрлі елдерде өз ерекшеліктеріне ие болуы мүмкін, бірақ олардың негізгі мақсаты – болашақ ұрпақтың білімді, тәрбиелі және әлеуметтік жағынан дамыған азаматтарын қалыптастыру.
Қарлығаш НУРТАЗАЕВА, бастауыш сынып мұғалімі.
М.Жұмабаев мектебі.