Тәрбие – құжатта емес, баланың бойында қалыптасуы  керек

Адал азамат тәрбиелеу – отбасы мен мектептің ортақ міндеті

Бала тәрбиесі – ұлт болашағына тікелей әсер ететін маңызды міндет. Бүгінгі ұрпақтың қандай азамат болып қалыптасуы отбасындағы өнегеге, мектептегі тәрбиеге және қоғамдағы құндылықтарға байланысты. Сондықтан жас ұрпаққа білім берумен қатар, оның бойына адалдық, жауапкершілік, адамгершілік пен заңға құрмет қасиеттерін сіңіру – баршамыздың ортақ міндетіміз.

Тәрбие саласында атқарылатын жұмыстың нәтижесі өткізілген іс-шаралармен немесе дайындалған құжаттармен ғана өлшенбеуі тиіс. Ең бастысы – баланың бойында қалыптасқан жақсы қасиеттер мен күнделікті әрекетіндегі оң өзгерістер. Менің ойымша, тәрбие дегеніміз – оқушыға талап қою ғана емес, сол талаптың мәнін түсіндіріп, саналы таңдау жасауға үйрету.

«Адал азамат» – өмірлік ұстаным

Адалдық, әділеттілік, еңбекқорлық пен жауапкершілік оқушының күнделікті өмірінен көрініс табуы керек. Сабаққа уақытында келу, мектеп ережесін сақтау, өзгені құрметтеу, өз ісіне жауап беру – азаматтық мәдениеттің алғашқы қадамдары. Бала бұл қасиеттерді үлкендердің өнегесінен үйренеді. Сондықтан отбасы мен мектептің сөзі де, ісі де бір арнада тоғысуы қажет.

«Заң мен тәртіп» – саналы қоғамның негізі

Құқықбұзушылықтың алдын алу – тәрбие жұмысының маңызды бағыты. Оқушыларға өз құқықтары мен міндеттерін түсіндіру, сабаққа қатысуына, тәртібіне және ұялы телефонды орынды пайдалануына назар аудару олардың жауапкершілігін қалыптастырады.

Бұл бағыттағы жұмыстар жазалаумен шектелмеуі керек. Оқушы өз әрекетінің салдарын түсініп, заңды қорқыныштан емес, оның қажеттілігін сезінгендіктен құрметтеуі маңызды. Құқықтық түсіндіру кездесулері мен «Сақшы» ойыны сияқты танымдық жұмыстар балалардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттыруға, интернеттегі алаяқтықтан сақтануға үйретеді.

Қауіпсіз балалық шақ – ортақ жауапкершілік

Баланы буллингтен, кибербуллингтен және өзге де қауіптерден қорғау үшін мектеп, ата-ана және тиісті мамандар бірлесе әрекет етуі қажет. Баланың пікірін тыңдау, көңіл күйіне назар аудару, қиындық туындағанда қолдау көрсету – келеңсіз жағдайлардың алдын алудың маңызды жолы. Талап пен сенім қатар жүргенде ғана бала өзін қауіпсіз сезініп, үлкендермен ашық қарым-қатынас орната алады.

Тәрбие жұмысының нәтижелі болуы отбасы мен мектептің ынтымақтастығына да байланысты. Ата-ана мен педагог баланың тәрбиесіне ортақ жауапкершілікпен қарап, оның жетістігі мен мәселесін бірлесе талқылауы керек. Өйткені балаға дұрыс бағыт көрсету үшін ақыл айтумен қатар, жеке үлгі таныту да маңызды.

Қорыта айтқанда, «Адал азамат» пен «Заң мен тәртіп» – бірін-бірі толықтыратын құндылықтар. Адалдық жауапкершілікке жетелесе, заңға құрмет қауіпсіз әрі әділетті қоғам қалыптастыруға негіз болады.

Мен үшін тәрбие жұмысының басты нәтижесі – оқушының дұрыс әрекетті біреу бақылап тұрғандықтан емес, оның дұрыс екенін түсінгендіктен таңдауы. Тәрбие – бір күндік науқан емес, күнделікті еңбектің жемісі. Ал бүгінгі балаға берілген өнеге – ертеңгі қоғамның келбеті.

Зейнепкул АЯЗБЕКОВА,

Жетісай ауданы білім бөліміне қарасты «М.Әуезов атындағы №31 ЖББМ»КММ-ның ДТЖЖО.